Πέμπτη, 9 Ιανουαρίου 2014

Ανάπτυξη της Ζωγραφικής Ικανότητας στα Παιδιά

Ο κόσμος των σχημάτων και των χρωμάτων αποτελεί τρόπο έκφρασης, μάθησης και εκτόνωσης για τα παιδιά από μικρή κιόλας ηλικία έως και την εφηβεία. Έχουν γίνει πολλές μελέτες για το πώς αναπτύσσεται η δεξιότητα της ζωγραφικής. Θα αναφερθούμε επιγραμματικά στα βασικά στάδια εξέλιξης, όπως συγκλίνουν σε αυτά οι περισσότεροι:
  1. Το στάδιο του σκαριφήματος (της μουντζούρας). Αρχίζει περίπου στον 1.5 χρόνο. Στην αρχή, οι μουτζούρες είναι τυχαίες- απλό αποτέλεσμα της κίνησης των χεριών πάνω στο χαρτί. Μετά από έξι μήνες περίπου οι μουτζούρες αποκτούν σχήμα, με τις κυκλικές μουτζούρες να είναι πιο συχνές, λόγω της ανατομικής ευκολίας στην συγκεκριμένη κίνηση. Όταν αρχίσει το παιδί να δίνει ονόματα στα σκαριφήματά του, τότε έχει ξεκινήσει και η προσπάθεια αναπάραστασης των οπτικών ερεθισμάτων.
  2. Το προσχηματικό στάδιο. Διαρκεί περίπου από 3 έως 4 χρόνων. Εδώ το παιδί ζωγραφίζει συνειδητά αντικείμενα από το περιβάλλον του. Ο κύκλος είναι το πιο συνηθισμένο σχήμα που θα πάρει σε λίγο τη μορφή ανθρώπου όταν προστεθούν δυο κάθετες γραμμές για πόδια. Σταδιακά, τα σχέδια τους γίνονται πιο ξεκάθαρα στη μορφή τους και πιο πολύπλοκα. Αλλάζουν όμως συνεχώς, καθώς ψάχνουν για νέες ιδέες και μπορεί να αλλάζουν και τον προσανατολισμό του χαρτιού συχνά όσο ζωγραφίζουν. Στο χαρτί τα σχέδια τους δεν έχουν μια συγκεκριμένη οργάνωση, αφού σχεδιάζουν παντού- πάνω κάτω, αριστερά δεξιά. Χρησιμοποιούν συνήθως τα χρώματα που τους αρέσουν και όχι τα χρώματα που αντιστοιχούν σε αυτό που αναπαριστούν.
  3. Το σχηματικό στάδιο. Γύρω στα 5 με 6 το παιδί επαναλαμβάνει συγκεκριμένα σχήματα για την αναπαράσταση του κόσμου γύρω του. Για παράδειγμα, το δέντρο που μοιάζει με γλεφιτζούρι (ένας κύκλος για το φύλλωμα και μια κάθετη γραμμή για κορμός), τον κεφαλόποδο άνθρωπο (ένας κύκλος για κεφάλι και δυο κάθετες γραμμές για πόδια), ή μια σειρά σπιτιών με πανομοιότυπη μορφή.
    Ζωγραφίζει πλέον μόνο σε οριζόντιο προσανατολισμό στο χαρτί. Το τοπίο επαναλαμβάνεται συνεχώς: μια μπλε γραμμή πάνω για ουρανό κι ένας ήλιος, μια πράσινη γραμμή κάτω για το έδαφος. Επίσης, συχνό φαινόμενο είναι τα σχέδια-ακτινογραφίες, όπου απεικονίζεται για παράδειγμα, το εσωτερικό και το εξωτερικό του σπιτιού ταυτόχρονα. Η ζωγραφιά γίνεται με προσοχή δίνοντας την εντύπωση ότι αν αφαιρέσεις κάποια μορφή θα επηρεαστεί η ισορροπία όλης της εικόνας.
    Σε αυτό το στάδιο το παιδί αρχίζει να μιλά σχετικά με αυτό που ζωγράφισε διηγούμενο ιστορίες ή επιλύοντας θέματα που το απασχολούν. Έτσι αποφορτίζεται συναισθηματικά και ανακουφίζεται.
  4. Το μεταβατικό στάδιο προς το ρεαλισμό. Γύρω στα 7 με 10, το παιδί δεν αρκείται πλέον στα επαναλαμβανόμενα σχήματα και προσπαθεί να αποδώσει περισσότερες λεπτομέρειες στα σχέδια του. Για παράδειγμα, αποδίδει στη ζωγραφιά του τις διαφορές φύλων και τις διαφοροποιήσεις σε ρούχα. Ανακαλύπτουν την προοπτική και προτιμούν να σχεδιάζουν μια γραμμή στον ορίζοντα και όχι στην βάση του χαρτιού. Μπορεί όμως να σχεδιάζουν την κάτοψη πχ μιας πισίνας και ταυτόχρονα φιγούρες ανθρώπων ακίνητων γύρω γύρω. Δίνουν περισσότερη σημασία στην κριτική των συνομιλήκων τους παρά των ενηλίκων και συγκρίνουν τις ζωγραφιές τους.
  5. Το στάδιο του ρεαλισμού. Το σχέδιο των παιδιών γύρω στα 11 με 12 χρονών παρομοιάζει αρκετά με αυτό των ενηλίκων. Χρησιμοποιούν φως και σκιές, καμπύλες, κίνηση, τρεις διαστάσεις στον χώρο, προοπτική, επικάλυψη φιγούρων. Αν δεν πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, δυσφορούν κι επιμένουν ή ζητούν βοήθεια μέχρι να ξεπεράσουν τα εμπόδια τους.
  6. Εφηβικό στάδιο. Στην αρχή της εφηβείας από 13 έως 16 χρονών το σχέδιο φτάνει σε μια στασιμότητα. Μόνο όταν ο έφηβος αποφασίσει να ασχοληθεί συστηματικά με αυτό, θα εξελίξει την τεχνική του και μπορεί να επεκταθεί στο αφηρημένο σχέδιο, το ελεύθερο ή γραμμικό σχέδιο με εφαρμογές στην αρχιτεκτονική και την εσωτερική διακόσμηση ή στις χειροτεχνίες.




ΠΗΓΕΣ:

http://www.learningdesign.com/Portfolio/DrawDev/kiddrawing.html

(Betty Edwards, Viktor Lowenfeld. Creative and Mental Growth)

http://my.ilstu.edu/~eostewa/ART309/Five_Stages.htm
(Salome R. A. and Moore, B. E. The five stages of development in children's art)

http://www.earlychildhoodcentral.org/childrens-art/developmental-stages
(Bob Steel’s Draw Me a Story: An Illustrated Exploration of Drawing-as-Language, ©1997.)


Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget